[GIZIO 1966]

TWIERDZA ŚWINOUJŚCIE-Budowa fortyfikacji u ujścia Świny rozpoczęła się już we wczesnym średniowieczu i trwała właściwie nieprzerwanie do czasów nam współczesnych.Zadecydowało o tym geograficzne położenie Świnoujścia i jego znaczenie dla handlu,gospodarki morskiej i obronności.Do początku XVII w.prowizoryczne umocnienia wznosili tu książęta pomorscy,później Duńczycy i Szwedzi,a na przełomie XVIII i XIX w.Prusacy i Francuzi.Dopiero w XIX w.armia pruska zapoczątkowała budowę kompleksu fortyfikacji stałych,które przekształciły Świnoujście w twierdzę.Budowę fortów w Świnoujściu rozpoczęto po pierwszym konflikcie zbrojnym z Danią w 1849 roku.Już w 1863r.miasto ogłoszono oficjalnie twierdza morską.W czasie drugiej blokady portu w 1864r.świnoujskie fortyfikacje skutecznie odstraszały duńską flotę.Port próbowały też blokować francuskie okręty w 1870r.ale one także nie zdecydowały się na podjecie walki z załogami fortów.W tym czasie fort stał się też potężną bazą pruskiej marynarki wojennej.Na przełomie XIX i XX w.świnoujska twierdza dysponowała czterema rozbudowanymi fortami,uzbrojonymi w ciężką artylerię nadbrzeżną i coraz liczniejszymi fortyfikacjami betonowymi.W mieście pojawiły się koszary i stały garnizon wojskowy.Zwolennikiem budowy twierdzy w Świnoujściu i jej duchowym twórcą był książę Adalbert von Preussen.Plac budowy i rozrastające się fortyfikacje wizytowali:król pruski Fryderyk Wilhelm IV oraz cesarze Wilhelm I i Wilhelm II.Doszło tu nawet do spotkania cesarzy Niemiec,Austrii i cara Rosji.Była w Świnoujściu także słynna kobieta szpieg Mata Hari,zbierająca prawdopodobnie informacje o okolicznych umocnieniach.podczas I wojny światowej Świnoujście było dużą bazą cesarskiej marynarki,jednak nie stoczono tutaj żadnych walk.Na mocy traktatu Wersalskiego część umocnień twierdzy została rozbrojona.W okresie między wojennym i podczas II wojny światowej port był największą bazą Kriegsmarine na Bałtyku.Kiedy w 1945r.Świnoujście okrążyły wojska sowieckie,załoga ewakuowana została okrętami na zachód.Zniszczono wtedy także niektóre fortyfikacje.
Po wojnie prace fortyfikacyjne na terenie twierdzy prowadzili Rosjanie i Polacy.Do celów wojskowych wykorzystano większość dawnych umocnień niemieckich.Ostatnie obiekty obronne wzniesiono w latach 70-tych.Po zakończeniu"zimnej wojny"tutejsze fortyfikacje utraciły całkowicie swoje znaczenie militarne,stając się kapitalnym świadectwem historii i dużą atrakcją turystyczną.Twierdza skład się z trzech fortów.
Fort Wschodni,Fort Zachodni i Fort Anioła

FORT WSCHODNI-to najciekawszy i najstarszy obiekt fortyfikacyjny na wyspie Wolin powstał w latach 1856-1863 na bazie wcześniej istniejących tutaj szańców obronnych.Jako element twierdzy,fort funkcjonował pod nazwą"Werk II i następnie"Ostbatterie"obecny dzierżawca nadał mu potoczną nazwę"Fort Gerharda"na cześć pruskiego oficera i wybitnego budowniczego fortyfikacji XVIIIw.Gerharda Corneliusa von Wallrave.
Pierwotna budowla fortu była dwukondygnacyjna,owalna reduta,otoczona później fosą wodną,pełniącą rolę bloku koszarowo-bojowego.W latach 1870-1881 na północnym wale obronnym fortu zbudowano ciąg dziesięciu murowanych stanowisk artyleryjskich,w których zamontowano ostatecznie baterię 4 ciężkich dział nadbrzeżnych Kruppa kalibru 210mm.Bateria ta wspólnie z identycznymi armatami w Forcie Zachodnim strzegła redy portu w Świnoujściu aż do I wojny światowej.Dobudowano ponadto system podziemnych magazynów amunicyjnych i ukryć oraz dwie kaponiery,wybiegające w fosę wodną.Plany rozbudowy fortu przewidywały znaczne powiększenie jego obszaru,jednak z powodu szybko postępującego rozwoju techniki wojennej nigdy ich nie zrealizowano.Na przełomie XIX i XX w.w forcie pojawiły się pierwsze detale architektoniczne,wykonane z betonu.
W okresie międzywojennym i podczas II wojny światowej fort wykorzystywany był jako obiekt pomocniczy i zaplecze magazynowe twierdzy.Po wojnie stacjonowali tutaj Rosjanie.Obecnie fort został zagospodarowany i udostępniony do zwiedzania.

FORT ZACHODNI-Budowę fortu rozpoczęto w 1856 roku.Rok później oddano do użytku jednokondygnacyjną redutę na planie kwadratu,wyposażoną w 9 strzelnic artyleryjskich i 6 otworów strzelniczych dla broni ręcznej.Budowla stała początkowo na płaskim terenie.Do 1861r.otoczono ją fosą wodną,przez którą zbudowano groblę i pomost ,dobudowano ściany ochronne z tradytorami na wschodniej i południowej flance oraz usypano wał ziemny od północy.Na wał ten przeniesiono część stanowisk dla dział polowych,przez co budowa zaczęła przekształcać się w ufortyfikowaną baterię nadbrzeżną.Fort zmieniał swoją nazwę:z Werk IV na Batterię"A" i ostatecznie na "Westbatterie"/Baterai Zachodnia/. Taką też rolę zaczął pełnić w systemie fortyfikacyjnym twierdzy- zachodniej baterii artyleryjskiej. Jego zadaniem było podjęcie walki z nieprzyjacielską flotą na redzie portu. Do 1870 roku uzbrojenie baterii stanowiły działa polowe, ustawiane w szańcach na koronie wału. Po modernizacji i przebudowie fortu w latach 1878-1881 zainstalowano tutaj 4 ciężkie działa nadbrzeżne kalibru 210 mm. Stanowiska artyleryjskie znajdowały się na murowanej galerii, stanowiącej jednocześnie strop podziemnych kazamat. W kazamatach znajdowały się zapasy amunicji i niezbędnego wyposażenia baterii. Cały fort przybrał kształt pentagonalny i otoczony został prócz fosy wysokimi wałami ziemnymi. Ta sama fosa okalała także Fort Anioła, czyniąc z obu fortów zachodni kompleks fortyfikacyjny twierdzy. W czasie I wojny światowej Fort Zachodni funkcjonował jako element ochronny portu.po podpisaniu Traktatu Wersalskiego pozbawiony został ciężkich dział nadbrzeżnych.Ponownie uzbrojono go w 1937r.,instalując tu szkolną baterię nadbrzeżną,wyposażoną w 4 działa kalibru 150 mm.We wrześniu 1939r.część marynarzy z obsługi fortu wzięła udział w ataku na Westerplatte.Baterię nazwano później"Henningsen"dla uczczenia pamięci Henningsena,który służył wcześniej w forcie i który zginął pod Westerplatte.
W 1941 r.na lewym skrzydle fortu zbudowano kilkupiętrowy bunkier dowodzenia,na którego szczycie zainstalowany był ogromny dalmierz optyczny do kierowania ogniem dział.
W maju 1945r.część załogi fortu skierowano na front,resztę natomiast ewakuowano okrętem na zachód.Po wojnie fort zajęli Rosjanie,instalując tutaj własną baterię dział nadbrzeżnych 130mm.W 1962r.obiekt przekazany został miastu.Przez ponad 20 lat w forcie funkcjonowały magazyny warzyw i owoców.Od roku 2000 obiekt został wydzierżawiony i udostępniony do zwiedzania.

FORT ANIOŁA-wybudowano w latach 1854-1858.Swoją potoczną nazwę /niem.Engelsburg/zawdzięcza podobieństwu do zamku Anioła w Rzymie,starożytnego mauzoleum cesarza Hadriana i późniejszej siedziby papieskiej.Według pruskiej nomenklatury funkcjonował pod nazwą Werk III,następnie Werk II.
Fort pełnił rolę punktu dowodzenia i obserwacji dla zachodniej części twierdzy,broniąc jednocześnie podejść do Baterii Zachodniej od strony lądu.Rotundowa,trój kondygnacyjna budowla umożliwiała załodze prowadzenie ognia z dział i broni ręcznej w każdym praktycznie kierunku poprzez otwory strzelnicze w ścianach oraz z tarasu i baszty obserwacyjnej.Wewnątrz budowli znajdowała się winda do transportu armat na poszczególne kondygnacje.
Do 1863r.fort otoczono podwójną fosą wodną oraz wałami ziemnymi.Jedyny wjazd do obiektu prowadził przez zwodzony most i bramę obronną,wyposażoną w strzelnice działowe i karabinowe.Fort Anioła rozbudowano w latach 1870-1880,w komponując w jego wewnętrzne obwałowanie system podziemnych schronów na broń i amunicję oraz tzw.remizy artyleryjskie czyli murowane garaże dla dział polowych.
Podczas I wojny światowej do fortu doprowadzona była sieć elektryczna i łączności oraz kolejka wąskotorowa.Obiekt utracił już jednak walory obronne,pełniąc bardziej rolę pomocniczą dla załogi twierdzy.Podczas II wojny światowej w forcie zainstalowała się służba obserwacyjno-meldunkowa lokalnej obrony przeciwlotniczej.Na baszcie fortu zbudowano betonowy bunkier,mieszczący wewnątrz obsługę i aparaturę stacji radiowej,śledzącej cele powietrzne.Całą budowlę wyposażono w hermetyczne drzwi pancerne i okiennice.W maju 1945r.załoga ewakuowana została okrętem na zachód.
Po wojnie fort zajęli Rosjanie,organizując tu początkowo punkt obserwacji przeciwlotniczej,a później stanowisko obserwacji i wykrywania skażeń chemicznych i promieniotwórczych.Sowiecka załoga kwaterowała do grudnia 1992.Obecnie budowla udostępniona do zwiedzania.

[poszept]

osobiscie lubie historię.
ale tez znam wymogi userów wchodzących do tematu.... eeee tyle tekstu. przelecą oczami kawałek, ewentualnie zatrzymają sie na zdjęciu i sruu juz ich nie ma.

wydaje mi sie , ze lepszym " złem" było by wzmiankować tylko o twierdzy, dac linka do całości i posiłkowac sie kilkoma zdjęciami.
sam daje około 20-30 zdjęc i wiem , ze nie wszyscy je oglądaja wszystkie. dlatego niewiele ich dawac, np. do 5-8.
ewentualnie nastęny post i kilka jeszcze.

[GIZIO 1966]

Pisząc ten post miałem na myśli ludzi interesujących się historią,jak i pasjonatów fortyfikacji.Sam też siedzę w tych klimatach i wiem,że tekst nie stanowi problemu.Wręcz odwrotnie,jak najwięcej informacji jest tu na miejscu.

[poszept]

Użytkownik GIZIO 1966 dnia 30 October 2010 - 20:36 napisał

,jak najwięcej informacji jest tu na miejscu.

trudno trafic - jednym to przeszkadza / mnie nie/ a inni rzuca okiem.
moze złoty środek? troche tekstu troche zdjęc i troche tekstu..

ale ciekawe - lubie takie zakamarki..